Kocaeli Tanıtım
KOCAELİ' NİN KISA TARİHİ
Tarih Öncesi ve Nikomedya Dönemi:

Kocaeli’nin tarihi Frikyalılara dayanır. M.Ö. sekizinci asırda Magaralılar İzmit Körfezinin ucuna yerleşmişlerdir. “Astakos” ismini verdikleri bir kent kurmuşlardır. Balkanlardan gelen Traklar muhtelif tarihlerde bu bölgeye gelmişlerdir. M.Ö. üçüncü asırda Trakya Kralı Lysimacos “Astakos” kentini tahrip etmiştir. Bu bölgenin tarihi Frikyalılardan da eski olup, M.Ö. üç bin sene “Sit” ve “As” ismi verilen kavimler “Astrk” ismi verilen liderleri altında bu bölgede yerleşip İzmit şehrini kurmuşlardır.
Traklardan sonra bu bölge Perslerin istilasına uğramış ve M.Ö. 4. asırda Makedonya Kralı İskender bu bölgeyi Perslerden alıp Makedonya’ya ilhak etmiştir. Makedonya Kralı İskender’in ölümünden sonra bu bölge Bitinya Krallığının eline geçmiştir. Bitinya Kralı Birinci Nikomed M.Ö. 262 senesinde şimdiki İzmit şehrini kurmuştur. Şehre kendi ismini vererek “Nikomedia” demiştir. Krallığın başkenti yapmıştır.

Roma-Bizans Dönemi:

Kartaca hükümdar ve komutanı Anibal Roma Devletine karşı yenilince M.Ö. 148’de Bitinya’ya sığınarak burada ölmüş ve Gebze’ye gömülmüştür. Zaman zaman Bergama Krallığı bu bölgeye saldırmıştır.
M.Ö. 2. asırda Bitinya Krallığı Roma’ya tabi olmuş, M.Ö 74’te Roma bu krallığı ilhak etmiştir. M.S. 258’de Gotlar ve M.S. 284’te İranlılar bu bölgeyi ve İzmit şehrini yakıp yıkmışlardır.
Roma İmparatoru Diocletianus, İzmit’i imar etmiş ve Roma İmparatorluğunun başkenti yapmayı tasarlamış ise de ömrü kafi gelmemiştir. Roma İmparatoru Konstantin, Roma İmparatorluğunun başkentini İstanbul’a nakletmiş ve kendisi İzmit’te ölmüştür. Roma İmparatoru Justinianus da İzmit’i imar etmiştir. Roma İmparatorluğu M.S. 395 senesinde ikiye bölününce bu bölge, Anadolu gibi Doğu Roma olan “Bizans”ın payına düşmüştür.

Selçuklu Dönemi :

M.S. 7. asırda İslam orduları İstanbul’u fetih için geldiklerinde yolları üzerinde bulunan bu bölgeyi fethetmişler fakat ellerinde devamlı tutamamışlardır. 1071 Malazgirt Zaferinden sonra Anadolu Fatihi Kutalmışoğlu Süleyman Şahın Türk orduları bu bölgeye de gelmişlerdir. Anadolu Selçuklu Devleti kurulunca İznik başkent olmuştur. İzmit ve civarını fethetmişlerdir.
1097’de Haçlı seferinde Haçlı ordusu İznik’i ele geçirince Anadolu Selçuklu Devletinin başkenti Konya’ya nakledilmiştir. 1204’te Lâtinler İstanbul’u işgal edince Bizanslılar başkentlerini İznik’e nakletmişlerdir. Latinler İzmit ve civarını da ele geçirmişlerdir. Bizanslılar 1207’de İzmit’i Lâtinlerden geri almıştır.

Osmanlı Dönemi :

Kocaeli ancak Osmanlı Devletinin fethi ile kesin şekilde Türk hâkimiyetine girmiştir. Orhan Gazi 1331’de İzmit’i kuşatmış fakat Bizans İmparatoru büyük bir kuvvetle gelince Orhan Gazi muhasarayı kaldırmıştır.
1337’de Orhan Gazi zamanında Akça Koca emrindeki Türk ordusu İzmit ve çevresini fethetmiştir. Orhan Gazi İzmit’i il olarak büyük oğlu Rumeli Fatihi Veliaht-Şehzade Gazi Süleyman Paşaya vermiştir. Akçakoca Karadeniz’e kadar bütün bölgeyi fethetmiştir. Böylece ilk defa Karadeniz sahiline inilmiştir.
28 Temmuz 1402’de Ankara Meydan Savaşında Yıldırım Bayezid’in ordularını yenen Timur’un ordusu İzmit’e kadar gelmiş ve İzmit’i ele geçirmişlerdir. Timur’un geri çekilişinden sonra “Fetret Devri”nde Osmanlı şehzadeleri arasında saltanat kavgasından faydalanan Bizans, İzmit’i geri almıştır. 1419’da Gazi Timurtaşoğlu Umur Bey, Hereke, Gebze, Pendik, Kartal gibi İzmit’i yeniden fethederek Bizans’tan geri almıştır. 1481 senesinde Fâtih Sultan Mehmet Han büyük bir ordu ile İtalya üzerine sefere çıkarken, İzmit’in Gebze ilçesinde şehit olmuştur.
Tarihte isim yapmış Fatih Sultan Mehmet Han, Anibal ve Konstantin İzmit’te vefat etmişlerdir. 

Kurtuluş Savaşında Kocaeli :

Kocaeli ili 30 Ekim 1918 Mondros Mütarekesi günlerinde, İzmit Mutasarrıflığı sınırları içinde idi. Mondros Mütarekesi gereğince İstanbul'a gelen itilâf devletleri kuvvetleri, Osmanlı savaş gemilerinin dökümünü yaparak, belirlenen gemilerin hepsini daha kolay denetleyebilmek amacıyla Haliç’te toplamışlardır.
Ancak, oldukça büyük bir savaş gemisi olan Yavuz Zırhlısı’nın Haliç’e geçirilmesi imkânsızdı. Bu yüzden onun İzmit Körfezi’nde alıkonması kararlaştırılmıştır. 20 Kasımda, Yavuz’u İzmit önlerine getiren İngilizler bununla da kalmayarak İzmit’e asker çıkarmışlardır. Kocaeli ardından Yunanlılar (28 Nisan 1921) tarafından işgal edilmiştir.
İşgale karşı İzmit bölgesinde, merkezi bir direniş teşkilatlanması olmamıştır. Bu durum şehirdeki güçlü itilafçı-İttihatçı ayrılığından ve bölgenin yöneticilerinin İstanbul Hükümeti’ne sıkı sıkıya bağlı olmasından kaynaklanmıştır.
İzmit’teki ilk merkezi direniş teşkilâtı, Sivas Kongresi’nin, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin ülke çapında teşkilatlanması yolunda aldığı karar uyarınca kurulmuştur. Cemiyetin başkanlığına Hacı Ali Bey getirilmiştir. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti İzmir Şubesi’nde İttihatçıların yanı sıra Hürriyet ve İtilâf yanlısı kişiler de görev almıştır.
İzmit bölgesinde kurulan teşkilâtların en önemlisi, 13 Kasım 1919’da İstanbul’da kurulan gizli Karakol Cemiyeti’nin Kocaeli Grubu’ydu. Teşkilâtın sıkı çalışmasıyla bölgede 22 silahlı müfreze meydana getirilmişti. Bu müfrezeler, bölgedeki ayrılıkçı Rum çetelerine karsı silahlı direniş teşkilatlanmak. Anadolu’ya silâh ve cephane kaçırmak görevlerini yerine getiriyordu. Anadolu’nun silâh ve araç ihtiyacını sağlamada çok önemli görevler üstlenen Karakol Kocaeli Grubu, önde gelen müfreze komutanlarından Yahya Kaptan’ın Ocak 1920’de öldürülmesiyle ağır bir darbe yemiştir.
22 Haziran 1920’de de genel saldırıya geçen Yunanlılar, 11 Temmuzda da limana giren bir İngiliz torpidosunun koruması altında, Karamürsel’e girmişler. İki gün burada kalan Yunanlılar çok sayıda ev ve dükkânı yağmaladıktan sonra kasabadan ayrılmıştır.
Ekim 1920’de, Batı Cephesi Komutanı Ali Fuat Paşa’nın başlattığı Gediz saldırısı başarısızlıkla sonuçlanınca, durumdan yararlanan Yunanlılar yeniden harekete geçerek Karamürsel’e kesin olarak egemen olmuştur.
27 Ekim 1920’de, İngilizler, iki yıldır işgal altında tuttukları İzmit’i boşaltarak burayı da Yunan birliklerine devretmişler. Haziran 1921’de Kocaeli Mıntıka Komutanlığı’na tayin edilen Kâzım (Özalp) Bey, bölgedeki mevzileri ele geçirmekle görevlendirilmiştir. Bunun üzerine harekete gecen birlikler 20/21 Haziran gecesi sallarla Sakarya’nın batı kıyısına çıkarak buradaki Yunan hatlarını ele geçirmişlerdir. Yunanlılar bu saldırı karşısında İzmit ve Seymen İskelesi yönünde geri çekilmeye başlamışlardır.
24 Haziranda İzmit’e giren Türk askerleri, şehirdeki Yunan kuvvetleriyle çatışmaya başlamıştır. Yunanlılar İzmit’i bırakmak istememişlerdir. Türk birlikleri, giderek güçlenen Yunan savunması karşısında geri çekilmek zorunda kalmıştır. Körfez’deki Yunan Kalkış zırhlısı ise, şehir dışındaki Türk birliklerinin üzerine yoğun bir topçu ateşi başlatmıştır.
Türk birlikleri, 25 Haziranı hazırlıkla geçirdikten sonra, 26/27 Haziran 1921 gecesi yeniden saldırıya geçmişler. Sonunda, Yunanlılar İzmit’i boşaltmak ve gemilere sığınmak zorunda kalmıştır. 

İzmit’in 27 Haziranda Türklerin eline geçmesiyle Ankara Hükümeti’ne bağlı güçler İstanbul’un yakınlarına kadar gelmiş oldular. Karamürsel yönünde çekilen Yunanlıları takip eden Türk kuvvetleri 4 Temmuz 1921’de Karamürsel’i ele geçirmişler.
Temmuz 1921 sonlarında, İzmit ve Karamürsel’in yanı sıra, Değirmendere ve Kandıra da kesin olarak Türk birliklerinin kontrolü altına girmiş ve böylece Kocaeli 28 Haziran 1921 de Türk Orduları tarafından işgalden kurtarılmıştır.

Cumhuriyet Dönemi :

Kocaeli, Cumhuriyetle birlikte özellikle sanayileşme alanında en hızlı gelişen illerimizden birisi olmuştur. Bunun başlıca nedeni İstanbul’a yakınlığı ve ulaşım imkânlarının çeşitliliğidir.
1934 yılında İzmit'te ilk kağıt üretim tesisi olan İzmit Kağıt Fabrikası açılırken, bunu 1944’te ikinci selüloz ve Kağıt Fabrikası takip etmiş, SEKA tesisleri 1954, 1957 ve 1959’da genişletilmiştir. Endüstri, Petrol Ofisi (1941), TÜPRAŞ’ın (1960) kurulmasıyla petrol ürünleri etrafında gelişmiş; son yıllarda da organik kimya, metal, gıda, ilaç, gübre, boya ve tersane endüstrilerine yönelerek çok çeşitlilik kazanmıştır.
İl genelinde ayrıca 13 organize sanayi bölgesi bulunmaktadır. Bölgede yoğunlaşan sanayi kuruluşlarının yanı sıra bilimsel araştırma ve geliştirme merkezleri de Kocaeli ekonomisine güç katmaktadır. Böylece günümüze kadar devam eden hızlı bir sanayileşme ile Kocaeli, Türkiye’nin ileri düzeyde sanayi bölgesi durumuna gelmiştir. Kocaeli, Türkiye’nin İstanbul’dan sonra en gelişmiş bir sanayi merkezidir.
Cumhuriyet devrinde Gölcük Türk donanmasının en mühim üssü haline getirilmiş ve modern tersaneler, tarihi İzmit Tersanesinin yerini almıştır.

Kocaeli' nin İdari Tarihi :

Osmanlı devrinde İzmit bir sancak (il) merkezi olmuştur. Bu sancak önce Hüdavendigar eyaletine sonra Kaptan Paşa eyaletine ve İstanbul’a, Tanzimat’tan sonra bağımsız bir sancak olarak dâhiliye nezaretine bağlanmıştır.

Kent, 1888 yılında bağımsız sancak olmuş ve ismi İzmit olarak değiştirilmiştir. Daha sonra bölgeye fatihi Akçakoca'dan dolayı Akçakoca’nın yurdu manasına gelen ‘KOCAELİ’ adı verilmiştir. Adapazarı, Kandıra, Karamürsel, Yalova Gebze kazaları 1888’de kurulan Kocaeli bağımsız sancağına bağlanmıştır.
1924’te İzmit, Kocaeli’nin il merkezi olmuştur.1954’te Adapazarı il haline getirilince, Karasu, Akyazı, Hendek, Kocaeli’nden ayrılarak Sakarya’ya bağlanmıştır. Kocaeli’nin Başiskele, Darıca, Dilovası, Çayırova, İzmit, Derince, Gebze, Gölcük, Karamürsel, Kandıra, Kartepe ve Körfez olmak üzere toplam on iki ilçesi bulunmaktadır.

Coğrafi Yapısı :

Kocaeli ili, Marmara Bölgesi'nin Çatalca-Kocaeli Bölümü'nde, 29° 22'—30° 21' doğu boylamı, 40° 31'—41° 13' kuzey enlemi arasında yer alır. Doğu ve güneydoğusunda Sakarya, güneyinde Bursa illeri, batısında Yalova ili, İzmit Körfezi, Marmara Denizi ve İstanbul ili, kuzeyde de Karadeniz'le çevrilidir. İl merkezi İzmit'in doğusundan geçen 30° doğu boylamı Türkiye saati için esas kabul edilir. 
Kocaeli'nin yüzölçümü 3420 km²'dir. 

İklim; Karadeniz ve Akdeniz iklimlerinin tesiri altındadır. İl' de yazlar sıcak ve az yağışlı, kışlar ise yağışlı ve görece ılık geçer. Yağışlar her mevsim görülmekle birlikte düzensiz olup, kuzeyden güneye doğru inildikçe azalmaktadır. İl' de yaz ve kış aylarında rutubet derecesi yüksektir. Yılın en soğuk ayları olan Ocak ve Şubat aylarında sıcaklıklar -5 C°'yi geçmez.

Nüfus ve İdari Yapı :
Nüfus:
Kocaeli, nüfus büyüklüğü açısından ülkemizin önemli illerinden biridir. 2014 yılı adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçlarına göre il’in nüfusu 1.722.795 olup, yıllık nüfus artış hızı binde 27,80’ dir. Net göç hızı ise (2012) binde 7,0’ dir. Büyükşehir Sınırlarının İl Mülki sınırları olması ve 6360 ve 6447 sayılı  Kanunlar uyarınca; köy tüzel kişiliğinin kalkması ve köylerin mahalleye dönüşmesi nedeniyle nüfusun tamamı şehirlerde yaşamaktadır.

İl Yönetimi: 

5442 sayılı İl İdaresi Kanununa göre teşkilatlanan il idaresinin başında Vali bulunmaktadır. Vali, ilde Devletin ve Hükümetin temsilcisi ve ayrı ayrı her Bakanın mümessili ve bunların idari ve siyasi yürütme vasıtasıdır
Valilik Birimleri, Özel Kalem Müdürlüğü, İl Yazı İşleri Müdürlüğü, İl İdare Kurulu Müdürlüğü, İl Mahalli İdareler Müdürlüğü, İl Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü, İl Planlama ve Koordinasyon Müdürlüğü, İl Sosyal Etüt ve Proje Müdürlüğü, Hukuk İşleri Şube Müdürlüğü, İdare Hizmetler Şube Müdürlüğü, Protokol Şube Müdürlüğü, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığından oluşmaktadır. İlde bakanlıkların ve merkezi kuruluşların bölge ve il  müdürlükleri ile şube müdürlükleri düzeyindeki taşra birimleri ve belediyeler olmak üzere 118 kamu kuruluşu bulunmaktadır.

Yerel Yönetimler :

İlde; 1’i Büyükşehir 12’ si ilçe belediyesi olmak üzere 13 belediye, 472 mahalle bulunmaktadır. 1993 yılından itibaren büyükşehir belediyesi olarak faaliyet gösteren İzmit Bü­yükşehir Belediyesi’nin ismi, 2004 yılında çıkarılan 5216 sayılı Kanun ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesi olarak değiştirilmiş ve aynı Kanun ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin sınırları il mülki sınırı olarak kabul edilmiştir.

Adli Teşkilat :

İlde biri il merkezinde ve 4’ü ilçe merkezlerinde olmak üzere 5 adli teşkilat bulunurken, adli teşkilat içerisinde 2 ağır ceza mahkemesi bulunmaktadır. İlde 6 adet cezaevi ve 1 adet Denetimli Serbestlik Müdürlüğü bulunmaktadır.
Kocaeli Adliyesi Adli sicil, Adli Tıp Müdürlüğü, Adli Sicil Müdürlüğü, Bilgi İşlem Müdürlüğü, İl Seçim Müdürlüğü, İlçe Seçim Müdürlüğü ve Kurum Tabipliği birimleri bulunmaktadır. Ayrıca 7 İcra Müdürlüğü görev yapmaktadır.

Ekonomisi :

İlimiz bir sanayi şehri olup Türkiye’nin 2 büyük sanayi kenti konumundadır. Kocaeli’nin Türkiye imalat sanayinden almış olduğu pay %13 olup sanayi odası  2.424 sanayi kuruluşunu temsil etmektedir. Bu firmaların 87’si Türkiye’nin en büyük firması olarak ilimizde faaliyet göstermektedir. Bölgemizde öne çıkan sektörler Kimya(%27), Otomotiv(%38) ve Metal (%18,8) olarak belirlenmiştir. Kocaeli 35 liman ve iskelesi ile aynı zamanda bir liman kentidir.
 
İl’ de Sanayii disipline etmek ve planlı sanayi bölgeleri oluşturmak amacı ile Organize Sanayi Bölgeleri projelerine önem verilmiş ve diğer İllere örneklik teşkil edebilecek çeşitliliğe ulaştırılmıştır. İlimizde tüzel kişiliğe haiz toplam 13 adet Organize Sanayi Bölgesi (OSB) bulunmaktadır.
 
Kocaeli’nde 1 adet Bilişim Vadisi (Muallimköy Teknoloji Geliştirme Bölgesi ) ve 3 adet Teknopark bulunmaktadır
  • GOSB Teknopark A.Ş.
  • Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi A.Ş.
  • TÜBİTAK MAM Teknoloji Geliştirme Bölgesi A.Ş.


İlimizde 17.683 şirket faaliyet göstermekte ve yine ilimizde faaliyet gösteren kooperatiflerin üye sayısı 18.206 dır.İlimizde 5362 Sayılı Kanuna tabi 51 Esnaf ve Sanatkârlar Odası ile bu odaların bağlı olduğu 1 Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği mevcuttur.
İhracatı gerçekleşen ürünler:
Kimyevi maddeler ve mamulleri, taşıt araçları ve yan sanayi, demir ve demir dışı metaller, elektrik – elektronik, çelik, iklimlendirme sanayii, makine ve aksamları, ağaç mamulleri ve orman ürünleri, hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri, çimento, cam seramik ve toprak ürünleri, gemi ve yat.
İlimize ithal edilen ürünler şunlardır:     
Mineral yakıtlar, mineral yağlar, motorlu kara taşıtları, traktörler, demir ve çelik, oto yedek parça.
   




 

Kayıt: 2.11.2015
Güncelleme:6.12.2015
Paylaş
WS05